Gürcistan Dostluk Derneği
  Faaliyetler
  Dernek Kurulu
Gürcistan
Genel Bilgiler
Tarih
Coğrafya
Din
Dil
Eğitim
Kafkasya
Gürcüce
Yalnızlık
Nazime Nehir Kılıç
____________
სტამბოლში გამართული სიმპოზიუმის შესახებ
Orhan Şardağ Beridze
____________
Geçmişten Geleceğe…...
Kenan Güler
____________
Kardeşlik Kafkaslarda Yeşeriyor 2
Ali Rıza Altunel
____________
Mutluyum Dostlar
Engin Şenol
____________
Batum Aziziye Camii
Murat Kasap
____________
Yıl 1980
Selami Gümüş
____________
Osmanlı Arşiv Kayıtlarında Gürcistan ve Gürcüler Kitabı Üzerine
Mümin Yıldıztaş
____________
h
Yakın Tarihi ve Bugünü ile Gürcistan

1917 Bolşevik İhtilali’nden sonra Rusya’dan tamamen alakasını kesen Gürcistan, 1921 yılında bağımsızlığını ilan etti. Türkiye’de Milli Mücadele’nin yaşandığı o dönemde, Bağımsız Gürcistan Yönetimi ile Ankara’daki Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti arasında yakın temasların olduğu bilinmektedir. TBMM Hükümeti, bir yandan Tiflis’teki Gürcü yönetimi ile diplomatik temaslarını sürdürürken, diğer yandan Moskova’da iktidarı ele geçiren Komünistlerle de yakın diyalog içindeydi.

Ne var ki, Rusya’da o yıllarda devam eden Bolşevik-Menşevik çatışmalarından Bolşevikler galip çıkmış ve müteakip aylarda diğer birçok ülke gibi, Gürcistan da Sovyetler Birliği (SSCB)’ne dahil edilmiştir.

Böylece, 1921 yılı ile 1924 arasında yaklaşık 2,5 yıl kadar devam eden bağımsız Gürcistan, bu tarihten sonra “Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti” adı ile SSCB içinde yer aldı.

Bu tarihten itibaren 70 yıl boyunca komünist siyasi idare altında yaşayan Gürcistan, SSCB’nin dağılmaya başladığı 1991 yılında (9 Nisan), birlikten ayrılan ve bağımsızlığını ilan eden ilk Sovyet Cumhuriyeti oldu.
Zviad Gamsakhurdia liderliğinde bağımsızlığını ilan eden Gürcistan’ı dünyada tanıyan ilk ülke olan Türkiye, o tarihten bu yana sürdürdüğü sıcak ilişkilerle, ülkenin gelişmesinde önemli roller üslendi. Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol ve Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz boru hatları projelerinde ortak çıkarları bulunan Gürcistan ve Türkiye arasında herhangi bir sorun bulunmuyor.

Türkiye ayrıca, Gürcistan ordusunun kuruluş çalışmaları ve ekonomisinin geliştirilmesine yaptığı katkılarla, bu Gürcistan’ın Batılı ülkelerle olan ilişkilerinde birinci derecede rol oynamaktadır.

Sovyetler Birliği döneminde refah seviyesi oldukça yüksek olan Gürcistan, Birliğin dağılmasından sonra kurulan diğer tüm cumhuriyetler gibi, ciddi boyutlarda ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kalmıştır. Enflasyon ve büyüme hedeflerindeki bazı olumlu gelişmelere rağmen, Rusya Federasyonu’nda yaşanan ekonomik krizlerin de yansımaları ve ciddi boyuttaki enerji sıkıntısı, politik belirsizlikler ve istikrarsızlık sonucu Gürcistan ekonomisi hala güçsüz bir durumdadır. Öte yandan, ülkede gerekli ekonomik yatırımların gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan sermaye ve bu yatırımları yapabilecek müteşebbisler de yoktur.

Zviad Gamsakhurdia’nın aşırı milliyetçi politikaları, yurt içinde ve dışında sert tepkilere neden oldu. Kendisi tarafından kurulan ilk milli ordu ve Savunma Bakanı (Tengiz Kitovani), muhalefet safına geçince, 1991 yılı Eylül ayında Tiflis’te iç savaş başladı. Ocak 1992’de görevini bırakmak zorunda kalan Gamsakhurdianın yerine, o günlerde Rusya’nın başkenti Moskova’da emeklilik günlerini yaşayan SSCB’nin son Dışişleri Bakanı Edvard Şevardnadze Tiflis’e davet edilerek, “Devlet Konseyi Başkanı” ilan edildi ve ülkede idareyi ele aldı.
Gamsakhurdia’yı deviren ekiple birlikte oluşturdukları “Kurucu Meclis”e dayalı bir hükümetle bir süre ülkenin yönetimini üslenen Edvard Şevardnadze, 18 Nisan 1995 tarihinde yapılan seçimlerde, Gürcistan Cumhurbaşkanı” seçildi.

SSCB’nin dağılmasından sonra Gürcistan’da baş gösteren siyasi ve ekonomik istikrarsızlıkla baş etmekte zorlanan Şevardnadze, başta ABD olmak üzere, Batılı ülkelerin (bu arada Türkiye’nin de) büyük desteğini aldı. 2000 yılında yapılan seçimlerde ikinci kez aynı göreve seçilen Şevardnadze, ülkede ayyuka çıkan ve halkın tepkisine neden olan yolsuzluk söylentilerinin önünü alamadı.

2 Kasım 2003 tarihinde yapılan Parlamento Seçimleri’ne hile karıştırıldığın iddia eden muhalifler tarafından başlatılan halk hareketi ile 20 Kasım günü istifaya mecbur edilen Şevardnadze, yerini, geçici olarak muhalefet liderlerinden Nino Burjanadze’ye bıraktı. Muhalefetin önde gelen lideri Mikhail Sakaşvili’nin önderliğinde gerçekleştirilen “sivil darbe”den sonra, Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nin 4 Ocak 2004 tarihinde yapılacağı ilan edildi. Bu seçimlerde Mikhail Saakaşvili’nin Cumhurbaşkanlığı’na seçilmesine garanti gözüyle bakılıyor.

 

Müslümanların Durumu

1991’de bağımsızlığın ilan edilmesi ile yürürlüğe giren insan hak ve özgürlükleri kapsamında, Gürcistan’daki Müslümanlara da din özgürlüğü tanındı.

Ancak, 70 yıl boyunca her türlü din özgürlüğünden mahrum edilen Gürcistan Müslümanları arasında, İslam dini konusunda yeterince bilgi sahibi olan kimse yoktu. Kendi dillerinde yazılmış dini kitaplar da olmadığından, din özgürlüğü, Gürcistan Müslümanları için pratik bir anlam ifade etmiyordu.

Yeni dönemde okullarda din dersleri okutulmaya başlanana Gürcistan’da, Müslüman ailelerin çocuklarına da din dersleri Hıristiyan din adamları tarafından verilmektedir. Gürcistan hükümetleri, 1991 yılından bu yana, Müslümanların kendi dinlerini öğrenebilmeleri konusunda HİÇBİR ADIM ATMAMIŞTIR. Ülkede 10 yılı aşkın süredir yaşanmakta olan siyasi ve ekonomik istikrarsızlıklar bu duruma bir gerekçe olarak gösterilse dahi, Müslüman halkın en yoğun olduğu Acara’nın Khulo bölgesine Papaz Okulu açmaya kalkan Tiflis yönetimi, bu konuda da hiç olmazsa YASAL DÜZENLEMELER bakımından olumlu adımlar atabilirdi...

Faaliyetleri kısıtlı olsa da, komünist dönemde kurumsal yapısını muhafaza eden Kilise, bağımsızlığın ilanından sonra sağlanan özgürlüklerle etkili bir faliyet dönemine girmiştir. Ancak, din eğitimi almış kadroları ve dini kitapları bulunmayan Gürcistan Müslümanları, din konusunda büyük bir sıkıntı içinde bulunmaktadırlar.

1991 yılında küçük bir gönüllü grubunun başlatığı çalışmalar kapsamında Türkiye’de eğitimleri sağlanan Acara’lı 170 öğrencinin yanısıra; aynı grup tarafından bugüne kadar, bu sitede tanıtımları verilen 30’u aşkın dini kitabın yazımı, tercümesi ve bir milyon adedin üzerinde basımı sağlanmış ve ücretsiz olarak Gürcistan’da dağıtılmıştır. Yine aynı gönüllü grup tarafından, Müslümanlar tarafından gerçekleştrilecek olan ilk “Gürcüce Kur’an-ı Kerim Meali” için geniş kapsamlı bir çalışma daha başlatılmış bulunmaktadır. Yaklaşık 3 yıl sürecek olan bu çalışmada, Türkiye’den ve Gürcistan’dan 15 bilim adamı görev almıştır. Çok sayıda islam alimi ile Gürcüce, Türkçe ve Arapça dil uzmanlarının da görev aldığı proje, hayırsever zenginlerimizin ilgisini beklemektedir.

 

Gürcistan’da Demokratik Süreç

28 Ekim 1990’da yapılan Gürcistan Yüksek Sovyeti (Meclis) Seçimleri’nde, Komünist Partiye karşı “Yuvarlak masa” adı altında Zviad Gamsakhurdia’nın liderliğinde birleşen 6 muhalefet partisi, seçimleri kazandı ve Gamsakhurdia, komünist olmayan bir hükümet kurdu.

Gamsakhurdia, seçimlerden sonra, dönemin Gürcistan parlamentosu olan Gürcistan Yüksek Konseyi’nin ilk oturmunda, oybirliği ile Konsey’in Başkanı seçildi.

Gamsakhurdia’nın başkanlığındaki Yüksek Konsey, ülkeyi 31 Mart 1991’de referanduma götürdü ve SSCB’den bağımsızlık için %90 çoğunlukla tercih yapıldı.

Yüksek Konsey, 09 Nisan 1991 tarihinde, 1921’de Bolşevikler tarafından ortadan kaldırılan bağımsız Gürcistan’nın yeniden kurulmasını kararlaştırdı.

31 Mart 1991 tarihinde yapılan “Sovyetler birliği’nden ayrılma ile ilgili referandumda Gürcüler, %90 çoğunlukla bağımsızlık yönünde oy kullandılar. Bunun üzerine, 09 Nisan 1991 tarihinde Gürcistan SSCB’den ayrıldığını ilan etti.

14 Nisan 1991’de Yüksek Konsey tarafından Başkanlık görevine getirilen Gamsakhurdia, 26 Mayıs’ta yapılan Başkanlık Seçimlerinde %87 oy alarak, Devlet Bakanlığı’nı halkına onaylattı.

Zviad Gamsakhurdia’nın Ocak 1992’de silahlı darbe ile uzaklaştırılmasından sonra Gürcistan Devlet Konseyi, Parlamento seçimlerinin tarihini açıkladı. 11 Ekim 1992’de yapılan parlamento seçimlerine 35 parti katıldı. Barış Bloku adı altında seçime giren grup, seçimlerden birinci olarak çıktı. Bunun sonucunda, 1972-1985 yılları arasında Gürcistan Komünist Partisi birinci sekreterliği yapmış olan Edvard Şevardnadze, Parlamento Sözcülüğüne getirildi.

5 Kasım 1995’te, Başkanlık ve Parlamento Seçimleri birlikte yapıldı. 53 partinin mücadele ettiği seçimlerde,Şevardnadze’nin liderliğindeki Halk için Birleşik Gürcistan Partisi %23,7 oy aldı.

15 Kasım 1998’de yapılan “ilk demokratik” Yerel Seçimlerde, ciddi zorluklar yaşandı. Özellikle Abhazya ve Güney Osetya’da bu zorluklar en çok hissedildi.

31 Ekim 1999’da yapılan Parlamento Seçimleri’nde, ülke içindeki yerel sorunlardan kaynaklanan engellemeler bir hayli azalmıştı.  

Abhazya ve Güney Osetya Sorunları

SSCB döneminde Gürcistan içinde iki özerk cumhuriyet (Abhazya ve Acaristan) ve bir de özerk bölge (Güney Osetya) bulunmaktaydı. 1989’da, Abhazya ve Güney Osetya’nın Birlik Cumhuriyeti olmak istemeleri, Gürcistan’ın bunu reddetmesi üzerine, bu bölgelerle Tiflis yönetimleri arasında gerginlikler başladı. Rusların da kışkırtması ile önce Abhaz-Gürcü çatışması başladı.

Diğer yandan, Güney Osetya’da da iç savaş tehlikesi belirdi. Aşırı milliyetçi politikalar izleyen Gamsakhurdia’nın görevden uzaklaştırılarak ülkeden ayrılmasından sonra (Ocak 1992), Rusya’nın desteğiyle Abhazya bağımsızlığını ilan etti. Bu nedenle başlayan çatışmalar nedeniyle, 220 bin Gürcü, Abhazya’yı terk etmeye zorlandı.

Rusya’nın araya girmesi ile, Güney Osetya’daki çatışmalar 1992’de, Abhazya’daki çatışmalar ise 1994’te ateşkes sağlanarak durduruldu. Bugün, her iki otonom bölgede de Rus Barış Gücü askerleri görev yapıyor.

Edvard Şevardnadze’nin, 20 Kasım 2003 tarihinde, 2 Kasım Parlamento Seçimleri’ne itiraz eden muhalefetin protestoları sonucu istifaya zorlanması üzerine, Acara Otonom Cumhuriyeti de, “Tiflis yönetimini tanımayacağını” ilan etti.

Abhazya Başbakanı Anri Cergenya, Güney Osetya Devlet Başkanı Eduard Kokoyti ve Acara Başkanı Arslan Abaşidze, 04 Ocak 2004 günü yapılacağı ilan edilen Cumhurbaşkanlığı Seçimi’ni boykot edeceklerini ve çıkan sonucu tanımayacaklarını açıkladılar. 

Ramazan Aydın

 

Kaynak:http://www.muslimgeorgia.org/TR/haber_detay.asp?tur=78&id=9

 

Okunma Sayısı:  5181